Centralny okręg przemysłowy – krótka notatka

Centralnym Okręgiem Przemysłowym nazywa się pokrywający powierzchnię sześćdziesięciu tysięcy kilometrów kwadratowych okręg przemysłowy dotyczący branży przemysłu ciężkiego. Rozciąga się on na przestrzeni czterdziestu czterech powiatów, będąc zamieszkanym przez sześć milionów osób. Lata jego budowy przypadają na przedział 1936-1939, zaś jego położenie do centralno-południowe dzielnice naszego kraju. Projekt ten i jego realizacja stanowiła jedne z poważniejszych przedsięwzięć gospodarki  drugiej Rzeczpospolitej.

Intencją przyświecającą temu projektowi było zredukowanie bezrobocia będącego konsekwencją tak zwanego wielkiego kryzysu, oraz generalne zwiększenie możliwości ekonomicznych Polski. Przynależne do COP przedsiębiorstwa dostarczyły miejsc pracy na obszarach kraju dotkniętych najwyższymi wskaźnikami bezrobocia, równolegle z czym przyszło polepszenie poziomu życia dzięki powstającej infrastrukturze.

Rozwój Centralnego Okręgu Przemysłowego pochłonął fundusze inwestycyjne kraju w wysokości około miliarda dziewięćset dwudziestu pięciu tysięcy złotych. Kwota ta stanowiła w latach 1937-1939 około sześćdziesięciu procent wszystkich wydatków poczynionych na inwestycje. Po to właśnie powstała ta centralny okręg przemysłowy krótka notatka.

Pomysł stworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego został pierwotnie zainicjowany przez osobę ówczesnego wicepremiera do spraw ekonomicznych oraz równolegle ministra skarbu – Eugeniusza Kwiatkowskiego. Jego kadencja przypadła na ciężki okres dla kraju i jego mieszkańców, co wynikało z dostrzegalnych powszechnie konsekwencji kryzysu, wysokiego bezrobocia i złej kondycji wsi. Jakkolwiek ówczesny poziom produkcji przemysłowej wzrastał, to jednak nie był on bliski temu, który towarzyszył Polsce w czasach przedkryzysowych, ponieważ możliwości nabywcze były wciąż bardzo niewielkie.

Eugeniusz Kwiatkowski jako sposób na polepszenie tej sytuacji uznał przedsięwzięcie gospodarcze jakie zwiększy zatrudnienie w sferze przemysłu. Wynikało to z braku możliwości poczynienia szybkich zmian w sferze kondycji rolnictwa. Intencją postawienia na przemysł było ulokowanie środków w rozwoju tych branż przemysłu, które nie miały związku z wytwarzaniem dóbr konsumpcyjnych.

Przygotowano plan zakładający czteroletnią realizację, w okresie od 1 lipca 1936 do 30 czerwca 1940 roku. Za stworzenie planu odpowiadał wspomniany minister skarbu, a także Paweł Kosieradzki oraz Władysław Kosieradzki. Jakkolwiek pierwotne założenia dotyczyły realizacji rozciągniętych na skalę całej polski, to jednak ograniczone zasoby wymusiły pewne kompromisy. Pewne modyfikacje strategii spowodowały też wyniki analiz wskazujące, że inwestycje rozproszone na dużym terenie całego kraju nie przyniosą optymalnych rezultatów.

W ostatecznym kształcie plan przedstawiono 5 lutego 1937 roku na przemówieniu sejmowym. Minister skarbu Kwiatkowski przedstawił zamian skupienia modernizacji na tak zwanym trójkącie bezpieczeństwa południa Polski. Otrzymał też zgodę na wnioskowane w ramach tej realizacji 2400 milionów złotych.

Te wydarzenia zapoczątkowały powstanie Centralnego Okręgu Przemysłowego.

W kategorii: Przemysł